Çalışma İzni Kartındaki 11, 22, 26 ve 28 Şerh Kodları Ne Anlama Geliyor? Şirket Sahibi Yabancılar İçin Rehber
Kendi şirketiniz mi var? Çalışma izni kartınızın arkasına bakın. Kartınızda 11, 22, 26 veya 28 numaralı şerhlerden biri varsa bu yazıyı sonuna kadar okuyun. Bu kodlar, çalışma izninizin uzatılmasını doğrudan etkileyen yasal yükümlülükleri gösterir. Bu yükümlülükleri yerine getirmezseniz uzatma başvurunuz reddedilebilir.
Türkiye'de şirket ortağı veya sahibi olarak çalışan yabancılar için çalışma izni yalnızca bir belge yenileme işlemi değildir. Kartınızdaki şerh kodları, hangi şartları sağlamanız gerektiğini açıkça belirtir. Bu rehberde en sık karşılaşılan dört şerh kodunu ve getirdiği yükümlülükleri adım adım açıklıyoruz. Yazının sonunda şerh kodlarınızı hızlıca sorgulayabileceğiniz aracın bağlantısını da bulabilirsiniz.
Şerh Kodu 11: Şirket Ortağının Katkısının Kanıtlanması
11 numaralı şerh, çalışma izni uzatma başvurusunda şirket ortağı olarak ulusal ekonomiye ve yerel iş gücünün istihdamına katkınızı kanıtlamanız gerektiğini belirtir. Ayrıca ulusal mevzuattan doğan yükümlülüklerinizi yerine getirmiş olmanız şarttır.
Ekonomiye katkınızı nasıl gösterirsiniz?
- Satış faturaları: Örneğin bir giyim mağazanız varsa, düzenlediğiniz satış faturaları ticari faaliyetinizi gösterir.
- Hizmet sözleşmeleri ve faturalar: Hizmet şirketi ortağıysanız, yaptığınız işlere ait sözleşmeler ve faturalar faaliyetinizi açıklar.
- İhracat belgeleri: İhracat yapıyorsanız, ihracat belgeleri ekonomiye katkınızı kanıtlar.
İstihdama katkı ne demek?
İşyerinizde insanlara iş sağlamanız demektir. Çalışanlarınızın SGK kayıtları ve ücret bordroları, kaç kişiye iş sağladığınızı ve hangi dönemlerde çalıştıklarını gösterir.
Yasal yükümlülükler nelerdir?
Şirketinizin vergi beyannamelerini vermesi, çalışanların SGK bildirimlerini yapması ve ilgili ödemeleri zamanında yerine getirmesi gerekir. Bu durumu mali müşavirinizle birlikte kontrol edin.
Uzatma başvurusundan önce neleri hazırlamalısınız?
Mali müşavirinizle birlikte şirketinizin mali tablolarını ve güncel ortaklık bilgilerini hazırlayın. Bakanlığın genel belge listesinde şunlar yer alır:
- Son yıla ait onaylı bilanço ve kâr/zarar tablosu,
- Güncel sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Ticaret Sicil Gazetesi.
Unutmayın: 11 numaralı şerh için bütün şirketlere uygulanan tek bir belge listesi yoktur. Şirketinizin yaptığı işi ve sağladığı istihdamı gösteren kayıtları düzenli tutarak dosyanızı hazırlayın.
Şerh Kodu 22: Altı Ay Boyunca Her Ay En Az 5 Türk Çalışan
22 numaralı şerh, 6 ay süreli çalışma izni verilen şirket ortağı veya sahibi yabancının, bu izin döneminde her ay en az 5 Türk vatandaşını işyerinde çalıştırmasını zorunlu tutar. Aksi hâlde çalışma izni uzatma talebiniz karşılanmaz.
Örnek
İlk iki ay 5 kişi çalıştırırken üçüncü ay sayı 4'e düşerse, o ay şartı sağlamamış olursunuz. Sonraki ay 6 kişi çalıştırmanız eksik kalan ayı telafi etmez. Her ay ayrı ayrı değerlendirilir.
Şerh Kodu 26: 7. Aydan İtibaren Her Ay En Az 5 Türk Çalışan
26 numaralı şerhte, 22 numaralı şerhten farklı olarak ilk 6 ayda istihdam şartı aranmaz. Çalışma izninin 7. ayından itibaren her ay en az 5 Türk vatandaşı çalıştırmanız gerekir.
Örnek
İlk izniniz 1 Ocak'ta başladıysa, 1 Temmuz'dan itibaren her ay en az 5 Türk çalışanınız bulunmalıdır.
Önemli: İzniniz uzatıldığında yeniden 6 aylık muafiyet verilmez. Uzatılan izin döneminin tamamında her ay en az 5 Türk vatandaşı çalıştırmanız gerekir. Bu şartı sağlamazsanız uzatma talebiniz kabul edilmez.
Şerh Kodu 28: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Şartı
28 numaralı şerh, çalışma izninizin yetkili idareden alınmış "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı" ile birlikte geçerli olduğunu belirtir.
Örnek
Bir kafeye ortaksınız ve çalışma izninizi aldınız. Kafenin de işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmalıdır. Ruhsat yoksa yetkili idareye (belediye vb.) başvurarak ruhsat işlemlerini tamamlamanız gerekir. Çalışma izni kartınız, işyerinin ruhsatı yerine geçmez.
Şerh Kodlarınızı Hızlıca Sorgulayın
Kartınızdaki diğer şerh kodlarının tam metnini ve ne anlama geldiğini görmek için Çalışma İzni Şerhleri Sorgulama Aracı'nı kullanabilirsiniz. Belgenizdeki şerh numarasını yazmanız yeterli; araç, şerhin tam metnini ve izninizi nasıl sınırladığını gösterir.
Araçtaki şerh metinleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı resmî listeden alınmıştır; numaralar resmî listeyle aynıdır. Şerhlerin genel mantığı için Yabancı Çalışma İzni Şerhleri Nedir ve Neden Önemlidir? yazımıza da göz atabilirsiniz.
Sonuç: Yükümlülüklerinizi Yerine Getirin, Başvurunuzu Riske Atmayın
Şirket ortağı veya sahibi olarak çalışma izninizi uzatırken, kartınızdaki 11, 22, 26 ve 28 gibi şerh kodlarının gerektirdiği yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmeniz çok önemlidir. Başvurunuzun onaylanması için temel şartlar şunlardır:
- Ekonomiye ve istihdama katkınızı belgelemek,
- Şerhinizin gerektirdiği dönemde her ay en az 5 Türk vatandaşı çalıştırmak,
- İşyeri ruhsatınızı geçerli tutmak.
Mali müşavirinizle düzenli çalışın, belgelerinizi güncel tutun ve şerh kodlarınızı doğru anladığınızdan emin olun. Çalışma izni uzatma sürecinizde destek almak isterseniz Atasa Danışmanlık olarak yanınızdayız.
Kaynak: Çalışma izni şerh metinleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı resmî listeden alınmıştır.
