Yabancılar İçin Sık Sorulan Sorular

Yabancı adına çalışma izni başvurusu, işveren tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının e-İzin sistemi üzerinden yapılır. Başvuru, yabancının durumuna göre Türkiye içinden veya yurt dışındaki Türk temsilciliği aracılığıyla gerçekleştirilir.

Genel kural olarak, yabancı adına en az altı ay süreyle düzenlenmiş ve başvuru tarihinde geçerliliği devam eden bir ikamet izni bulunmalıdır. Bakanlığın belirlediği bazı yabancılar için istisnalar uygulanabilir.

İkamet izniniz başvuru tarihinde geçerliyse ve başlangıçta en az altı ay süreyle düzenlendiyse başvuru yapılabilir. Kartınızın bitimine mutlaka altı ay kalmış olması gerekmez.

Önce vatandaşı olduğunuz veya yasal olarak bulunduğunuz ülkedeki Türk büyükelçiliğine ya da başkonsolosluğuna başvurursunuz. Size verilen 16 haneli referans numarasıyla Türkiye’deki işvereniniz e-İzin sisteminden çalışma izni başvurusunu tamamlar.

Bir işverene bağlı çalışma vizesi için Türkiye’de sizi çalıştıracak bir işveren bulunmalıdır. Bağımsız çalışma izni ve diğer özel statüler farklı şartlara tabidir.

Usulüne uygun ve belgeleri eksiksiz başvuruların değerlendirmesi, başvurunun tamamlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde sonuçlandırılır. Ek belge istenirse süre, eksiklerin sisteme yüklenmesinden itibaren hesaplanır.

Çalışma izni değerlendirmesi, eksiksiz başvurularda 30 gün içinde tamamlanır. Konsolosluk randevusu, belge kontrolü, harç ödemesi ve vize basımı toplam süreci uzatabilir.

İlk çalışma izni, iş sözleşmesi süresini aşmamak şartıyla en fazla bir yıl süreyle düzenlenir. Başvurunun niteliğine ve kişinin statüsüne göre farklı süreler uygulanabilir.

Genel olarak hayır. Geçerli çalışma izni aynı zamanda ikamet izni yerine geçer. Ancak uluslararası koruma başvuru sahipleri, şartlı mülteciler ve geçici koruma kapsamındakiler için düzenlenen çalışma izinleri ikamet izni yerine geçmez.

Hayır. Turistik, aile, öğrenci veya uzun dönem ikamet izni tek başına çalışma hakkı vermez. Çalışmaya başlamadan önce çalışma izni ya da geçerli çalışma izni muafiyeti alınmalıdır.

Hayır. Türk vatandaşıyla evlilik çalışma izni zorunluluğunu kaldırmaz. Ancak en az üç yıldır evlilik birliği içinde yaşayan yabancılar için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanmayabilir.

Genel kurala göre, bilanço esasına tabi işyerlerinde her yabancı çalışan için en az beş Türk vatandaşı istihdam edilmesi esastır. Yabancının statüsüne, işyerine ve sektöre göre bu şartın istisnaları vardır.

Yeni kurulan işyerlerinde genel mali yeterlilik kriteri en az 500.000 TL ödenmiş sermayedir. Faaliyette olan işyerlerinde ise en az 500.000 TL ödenmiş sermaye, 8.000.000 TL net satış veya 150.000 ABD doları ihracat şartlarından birinin sağlanması gerekir; muafiyetler saklıdır (2026 itibarıyla).

Ücret, görev ve mesleğe göre belirlenir. Güncel kriterlerde üst düzey yönetici ve pilot için brüt asgari ücretin 5, mühendis ve mimar için 4, diğer yönetici için 3, uzmanlık veya ustalık gerektiren işler için 2 katı esas alınır. Ev hizmetleri ve diğer işlerde ücret brüt asgari ücretin altında olamaz.

2026 yılında bir yıla kadar süreli çalışma izni harcı 12.574,90 TL, değerli kâğıt bedeli 964 TL’dir. Toplam resmî bedel 13.538,90 TL olup danışmanlık, vize ve diğer masraflar bu tutara dâhil değildir.

İki yıllık çalışma izni harcı 25.149,80 TL, üç yıllık çalışma izni harcı 37.724,70 TL’dir. Her başvuruda ayrıca 964 TL değerli kâğıt bedeli ödenir.

Harç ve değerli kâğıt bedelinin süresinde ödenmesi gerekir. Ödemeyi hangi tarafın üstleneceği iş sözleşmesine ve başvurunun niteliğine göre belirlenebilir; SGK primleriyle çalışma izni harcı aynı yükümlülük değildir.

Bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde harç ve değerli kâğıt bedeli yatırılmazsa çalışma izni veya muafiyet başvurusu reddedilir.

İki yıllık başvuru yapılabilir; ancak çalışma izni pasaport geçerlilik süresinden en az 60 gün daha kısa düzenlenir. Pasaportunuzun bitimine tam 24 ay kaldıysa izin süreniz yaklaşık 22 ayla sınırlanabilir.

Konsolosluktan aldığı çalışma vizesiyle Türkiye’ye gelen yabancılar, giriş tarihinden itibaren en geç 20 iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıt yaptırmak zorundadır. İşlem, ikamet edilen yerin Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’nde yapılır; kira sözleşmesi veya tapu ile birlikte pasaport ve çalışma izni belgesi istenir. Adres kaydı tamamlanmadan çalışma izni kartı teslim edilemez; süresinde yapılmayan bildirim idari para cezasına yol açar.

İşveren veya yetkili kişi e-İzin sisteminden “İzin Sonrası İşlemler” bölümüne girerek yeni kart talebinde bulunur. Talep uygun görülürse değerli kâğıt bedeli ve daha önce ödenen harcın yarısı tahsil edilebilir.

Mavi Kart sahipleri ile mülteci veya ikincil koruma statüsü sahipleri, ilgili özel düzenlemeler çerçevesinde çalışma izni almadan çalışabilir. Mülteci ve ikincil koruma statüsü kimlikleri çalışma izni yerine geçer; diğer yabancılar için izin veya muafiyet belgesi gerekebilir.

Hayır. Muafiyet kapsamına girilmesi tek başına yeterli değildir. Gerektiğinde Bakanlığa başvurularak çalışma izni muafiyetinin usulüne uygun şekilde alınması gerekir.

Hayır. SGK kaydı yapılması, çalışma izni zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Yabancının çalışmaya başlamadan önce geçerli çalışma izni veya muafiyet hakkı bulunmalıdır.

2026 yılında çalışma izni olmayan her yabancı için işverene 102.503 TL, izinsiz bağımlı çalışan yabancıya 40.977 TL, izinsiz bağımsız çalışan yabancıya 82.010 TL idari para cezası uygulanır.

İzinsiz çalışma idari para cezasına neden olur ve sınır dışı değerlendirmesine yol açabilir. Deport, giriş yasağı ve tahdit kodu işlemleri kişinin durumuna ve yetkili makamların kararına göre belirlenir; her olay için aynı kodun otomatik uygulanacağı söylenemez.

Herkes için kaldırılmadı. 3 Ağustos 2026’dan itibaren, son üç yılda Türkiye’de en az bir yıl yasal kalan bazı yabancılar adına yapılan yurt içi başvurularda istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmayabilir.

Yurt içinden yapılan başvurularda, aynı işyerinde en fazla üç yabancı için beş Türk çalışan şartı ve mali yeterlilik kriteri uygulanmaması esastır. İşyerindeki yabancı sayısı Türk çalışan sayısından fazla olmamalıdır.

Son üç yıl içinde çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında Türkiye’de yasal geçirilen süreler dikkate alınır. Öğrenci ikamet izniyle geçirilen yasal süreler de ikamet izni kapsamında değerlendirilir.

En fazla üç yabancı için uygulanır. Dördüncü ve sonraki yabancılar için genel istihdam ve mali yeterlilik kriterleri yeniden değerlendirilir.

Yabancı çalışan sayısı Türk çalışan sayısını aşmamalıdır. Bu nedenle bir Türk çalışan bulunan işyerinde, bu istisna kapsamında en fazla bir yabancı değerlendirilebilir.

Hayır. Ücret, görev tanımı, mesleki yeterlilik, işyeri koşulları ve diğer başvuru şartları ayrıca incelenir. Muafiyet yalnızca ilgili kriterlerin uygulanmamasına ilişkindir.

Evet. Son üç yılda öğrenci ikamet izniyle en az bir yıl yasal kalmış olmak yeni istisna kapsamında değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencinin eğitim seviyesi, aktif kaydı ve çalışacağı iş de uygun olmalıdır.

Bu yabancılar için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmaması esastır. Türk vatandaşı yakınlık ilişkisinin resmî belgelerle kanıtlanması gerekir.

Evet. En az üç yıldır Türk vatandaşıyla evlilik birliği içinde yaşayan yabancılar için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanmayabilir. Bu durum çalışma izninin otomatik verileceği anlamına gelmez.

Evet. Uzun dönem ikamet izni sahipleri adına yapılan başvurularda istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmaması esastır. Buna rağmen ayrıca çalışma izni alınmalıdır.

İnsani ikamet izni sahipleri için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmaması esastır. Başvurunun diğer şartları ve Bakanlığın değerlendirmesi devam eder.

3 Ağustos 2026’dan itibaren, Türkiye’de en az sekiz yıl çalışma izni veya belirlenen ikamet izinleriyle kalan yabancılar için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanmayabilir. Sekiz yıllık süre resmî kayıtlarla kanıtlanmalıdır.

En az sekiz yıl belirlenen ikamet izinleriyle Türkiye’de bulunduğunuz resmî olarak doğrulanırsa değerlendirme kriterlerinden muafiyet gündeme gelebilir. Ayrıca güncel insani ikamet izniniz varsa bu statü de ayrı bir muafiyet sebebidir.

Türkiye Cumhuriyeti makamlarınca Türk soylu olduğu bildirilen veya Bakanlıkça uygun görülen yabancılar, ilgili koşullarda istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinden muaf değerlendirilebilir. Muafiyet, çalışma izni alma zorunluluğunu kaldırmaz.

Yazılım, veri tabanı, mobil yazılım, sistem-ağ güvenliği ve kurumsal mimari gibi uzmanlık gerektiren bilişim görevlerinde, bilişim şirketleri için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmayabilir.

Evet. Bilişim sektörü dışındaki şirketlerde, belirtilen uzmanlık görevlerinde en fazla iki yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmayabilir.

Genel kurala göre şirketin ödenmiş sermayesi en az 500.000 TL, yabancı ortağın sermaye payı en az 500.000 TL ve ortaklık oranı en az yüzde 20 olmalıdır. İlk iznin yedinci ayından itibaren her ay en az beş Türk vatandaşı çalıştırılması esastır (2026 itibarıyla).

Genel düzenlemede ilk çalışma izninin yedinci ayının başından itibaren her ay en az beş Türk vatandaşı istihdam edilmelidir. Ancak karttaki şerh kodu daha farklı veya daha sıkı bir yükümlülük getirebilir.

Sermaye payı 100.000 ABD doları veya üzerinde olan yabancı ortaklar için, şirket ortağına ilişkin genel sermaye ve beş Türk istihdamı kriterleri uygulanmayabilir.

Çalışma izninin bitimine 60 gün kalmasından itibaren başvuru yapılabilir. Başvurunun mevcut çalışma izni sona ermeden önce e-İzin sisteminde tamamlanması zorunludur.

Aynı işveren yanında devam edilmesi hâlinde ilk uzatma başvurusunda en fazla iki yıl, sonraki uzatmalarda en fazla üç yıl çalışma izni verilebilir. İş sözleşmesi ve pasaport süresi de dikkate alınır.

Başvuru zamanında yapıldıysa, aynı işyerinde ve aynı görevde kalmak şartıyla eski iznin sona ermesinden itibaren en fazla 90 gün çalışmaya devam edebilirsiniz.

Hayır. Uzatma başvurusu izin süresi dolmadan tamamlanmalıdır. Süre geçirildiyse durum yeni başvuru, ikamet hakkı ve varsa ihlal bakımından ayrıca değerlendirilir.

Hayır. Farklı işveren adına yapılan başvuru yeni çalışma izni başvurusu olarak değerlendirilir; önceki işverenle devam eden uzatma başvurusundan farklıdır.

Hayır. Süreli ve işverene bağlı çalışma izni, izin verilen işveren ve görev için geçerlidir. Başka işyerinde çalışmak için yeni işveren adına onaylanmış çalışma izni gerekir.

Yeni işveren sizin adınıza çalışma izni başvurusunda bulunabilir. Ancak eski işyerinin kayıtları, iş sözleşmesi, varsa özel sektör kısıtlamaları ve Bakanlığın isteyebileceği belgeler dosyaya göre incelenir; yeni izin onaylanmadan çalışılamaz.

Her durumda eski işverenin onayı zorunlu değildir. Bununla birlikte mevcut izin, SGK kaydı, sözleşme ve Bakanlığın değerlendirmesi dikkate alınır; bazı dosyalarda ek açıklama veya belge istenebilir.

Her yabancı için tek bir genel yasak yoktur. Sektörel muafiyet kapsamında izin verilen yabancılarda farklı işveren ve kapsam dışı işe geçiş ile yurt dışından gelen çobanlarda ilk altı ay içinde yeni başvuru, mücbir sebepler dışında olumsuz değerlendirilebilir.

Yurt dışı başvurusuyla hayvancılık sektöründe çalışma izni alan yabancının, izin başlangıcından itibaren ilk altı ayda başka işveren için Türkiye içinden yaptığı başvuru, mücbir sebepler dışında olumsuz değerlendirilir.

Dosyanın hangi başvuru türüyle ve hangi muafiyet kapsamında onaylandığı belirleyicidir. Sektörel muafiyetle verilen izinlerde ilk altı ayda farklı işverene ve kapsam dışı işe geçiş sınırlandırılabilir; her ev hizmeti dosyası için otomatik yasak olduğu söylenemez.

Çalışma izninin kapsamı ve Bakanlığın kayıtları kontrol edilmelidir. İşverenin şube, il veya görev değişikliği için gereken izin sonrası işlemi yapması ve gerekli onayı alması gerekebilir; onaylı kapsam dışında çalışılmamalıdır.

Çalışma iznine bağlı ikamet hakkı, çalışma izni geçersiz hâle geldiğinde sona erer. Ancak çalışma izninden bağımsız ve ayrıca geçerli bir ikamet izniniz varsa, o iznin durumu ayrıca değerlendirilir.

Çalışma izninin bittiği gün buna bağlı ikamet hakkı da sona erer. Otomatik olarak herkese tanınan genel bir 10 günlük ek kalış hakkı bulunduğu varsayılmamalı; izin sona ermeden uygun ikamet başvurusu yapılmalı veya resmî tebligattaki süreye uyulmalıdır.

Uygun kalış sebebiniz ve yasal başvuru hakkınız varsa ikamet izni için başvuru yapılabilir. En güvenli yöntem, çalışma izni sona ermeden önce geçiş işlemini başlatmak ve güncel yasal kalış durumunu İl Göç İdaresiyle doğrulamaktır.

Göç İdaresi, çalışma izninin bitimine 60 gün kalmasından itibaren ve izin sona ermeden önce uygun ikamet izni başvurusu yapılabileceğini açıklamaktadır. Çalışma izni kartının sistemde aktif görünmesi, fiilî çalışma ve SGK durumunun ayrıca incelenmeyeceği anlamına gelmez.

Her çalışma izni dosyası için otomatik 10 günlük başvuru süresi bulunduğu resmî kaynaklarda genel kural olarak doğrulanmamaktadır. İşten çıkış tarihi, çalışma izninin sonlandırılması, tebligat ve mevcut ikamet hakkı birlikte değerlendirilmelidir.

Önce ret gerekçesi incelenmeli; işyeri şartları, Türk çalışan sayısı, ücret, görev tanımı ve belgelerdeki eksiklikler giderilmelidir. Kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde e-İzin sistemi üzerinden itiraz edilebilir.

Ret, iptal, uzatmama veya sonlandırma kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. İtiraz reddedilirse idari yargı yolu değerlendirilebilir.

Evet. Ret gerekçesi giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir. Aynı eksiklikler devam ediyorsa yeni başvurunun da olumsuz sonuçlanma riski vardır.

Sağlık veya zorunlu kamu hizmeti gibi mücbir sebepler dışında, süreli çalışma izninde aralıksız altı aydan; bağımsız ve süresiz çalışma izninde aralıksız bir yıldan uzun süre Türkiye dışında kalınması iznin iptaline neden olabilir.

Türkiye’de uzun dönem ikamet izni bulunan veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir. Bu şartları taşımak iznin kesin verileceği anlamına gelmez.

Bakanlığın resmî açıklamalarında süresiz çalışma izni başvuru türü mevcuttur. Ancak başvuru kanalı, sistem erişimi, gerekli belgeler ve güncel kabul uygulaması başvuru öncesinde e-İzin sistemi üzerinden kontrol edilmelidir.

Hayır. Sekiz yıllık kanuni çalışma izni başvuru şartlarından biridir; Bakanlık kişinin durumunu ve uluslararası işgücü politikasını ayrıca değerlendirir.

Süresiz çalışma izni belirli bir işverene bağlı olmadan çalışma hakkı sağlar. Ancak Türk vatandaşlarına ayrılmış meslekler ve diğer özel mevzuat hükümleri geçerliliğini korur.

Evet. İzin süresiz olsa da kartın her beş yılda bir yenilenmesi gerekir. Yenileme başvurusu, beş yıllık sürenin dolmasından önceki altı ay içinde ve süre bitmeden yapılmalıdır.

Süresiz izin belirli bir işverene bağlı olmadığından, yalnızca iş değiştirmek veya geçici olarak çalışmamak otomatik iptal nedeni değildir. Ancak bildirim yükümlülükleri, yurt dışında kalış süresi ve diğer iptal sebepleri kontrol edilmelidir.

Mücbir sebepler dışında aralıksız bir yıldan uzun süre Türkiye dışında kalınması, süresiz çalışma izninin iptaline neden olabilir. Sağlık sorunu, eğitim, zorunlu kamu görevi gibi geçerli bir gerekçe varsa bunun belgelendirilmesi gerekir. Uzun sürecek bir yurt dışı çıkışı öncesinde durumu Bakanlığa bildirmek ve gerekçe belgelerini hazır tutmak, dönüşte izin iptaliyle karşılaşma riskini büyük ölçüde azaltır.

Türkiye içinden alınan izinlerde çalışma izni başlangıcından itibaren bir ay içinde; yurt dışından gelenlerde Türkiye’ye girişten itibaren bir ay içinde SGK yükümlülükleri yerine getirilerek işe başlanmalıdır. Belgenin işverene tebliğ tarihi farklıysa bu tarih de dikkate alınabilir.

Çalışma izninin geçerlilik başlangıcından itibaren en geç altı ay içinde Türkiye’ye gelinmelidir. Bu süre içinde Türkiye’ye gelmeyen yabancının çalışma izni iptal edilebilir.

Evet. Çalışmanın sona ermesi ve iznin iptalini gerektiren durumlar, 15 gün içinde Bakanlığa bildirilmelidir. SGK çıkışı tek başına Bakanlığa yapılacak bildirim yükümlülüğünün yerine geçtiği anlamına gelmez.

İşverenin çalışmanın sona erdiğini ve ilgili değişikliği 15 gün içinde Bakanlığa bildirmesi gerekir. İzin sonlandırma işlemleri e-İzin sisteminden yürütülür.

Tam zamanlı çalışma izniyle çalışan yabancı için SGK bildirimi çalışma düzenine ve izin koşullarına uygun yapılmalıdır. Ancak mevzuatın kısmi süreli çalışmasına izin verdiği yabancılar, gerekli şartlarla 30 günden az bildirilebilir.

Tam zamanlı çalışan yabancının primini azaltmak amacıyla keyfî şekilde 5 veya 10 gün bildirim yapılamaz. Buna karşılık, kısmi süreli çalışmasına izin verilen yabancılarda gerçek çalışma süresine uygun eksik gün bildirimi mümkündür.

Mevzuata göre kısmi süreli çalışmasına izin verilen yabancı için SGK’da “26 - Kısmi istihdama izin verilen yabancı uyruklu sigortalı” eksik gün nedeni kullanılabilir. Çalışma izni, iş sözleşmesi ve fiilî çalışma saatleri birbiriyle uyumlu olmalıdır.

Yazılı kısmi süreli iş sözleşmesi varsa ay içindeki toplam çalışma süresi 7,5 saate bölünür. Sonuçta kalan kesir bir tam güne tamamlanır; bildirim gerçek çalışma süresine ve çalışma iznine uygun yapılmalıdır.

Sabit bir gün sayısı yoktur. Örneğin ay içinde toplam 120 saat çalışan öğrenci 120 ÷ 7,5 = 16 gün; 130 saat çalışan öğrenci ise 130 ÷ 7,5 = 17,33 olduğundan 18 gün bildirilebilir. Hesap ilgili aydaki fiilî saatlere göre yapılır.

Hayır. SGK, kısmi süreli iş sözleşmesi olmadan yalnızca puantaj saatlerini toplayıp 7,5’e bölerek eksik gün bildirilmesini kabul etmeyebilir. Sözleşme ve çalışma düzeni usulüne uygun belgelenmelidir.

SGK bildirimi ve primlerin kuruma yatırılması işverenin yükümlülüğündedir. İşçi payı ücret bordrosunda gösterilir; işveren kendi sorumluluğunu çalışana devredemez.

e-Devlet üzerinden SGK tescil ve hizmet dökümü ile “Çalışma Hayatım” ekranını kontrol edebilirsiniz. Kayıt görünmüyorsa işvereninizden açıklama isteyin ve gerekli durumlarda SGK’ya başvurun.

Evet. İşsizlik sigortası şartlarını sağlayan, İŞKUR’a başvuran ve geçerli ikamet veya oturma izni bulunan yabancılar işsizlik ödeneğinden yararlanabilir.

Kişinin kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması, son 120 gün hizmet akdine tabi olması, son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bulunması ve işten ayrıldıktan sonra 30 gün içinde İŞKUR’a başvurması gerekir.

Hayır. İŞKUR’a göre son 120 gün boyunca hizmet akdinin bulunması esastır. Hastalık, ücretsiz izin ve kısmi çalışma gibi nedenlerle prim eksikliği bulunması her durumda hak kaybı anlamına gelmez.

Kural olarak kendi isteğiyle ve haklı neden olmadan işten ayrılan kişi işsizlik ödeneği alamaz. Haklı fesih ve SGK çıkış kodunun düzeltilmesi gibi durumlar ayrıca değerlendirilir.

İş Kanunu kapsamında çalışan yabancı, aynı işyerinde en az bir yıl çalışmışsa ve iş sözleşmesi kıdem tazminatına hak kazandıracak şekilde sona ermişse kıdem tazminatı alabilir. Yabancı olmak tek başına engel değildir.

Haklı neden olmadan istifa eden çalışan kural olarak kıdem tazminatı alamaz. Ücretin ödenmemesi, haklı fesih, emeklilik şartları veya mevzuatta öngörülen diğer özel nedenler varsa durum değişebilir.

Ev hizmetleri 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında olduğundan, klasik işçi kıdem tazminatı hükümleri kural olarak uygulanmaz. Ancak sözleşmeden veya Türk Borçlar Kanunu’ndan doğabilecek ücret ve diğer alacaklar ayrıca incelenmelidir.

İş kazası, hastalık, analık veya zorunlu kamu hizmeti gibi özel hâller dışında, işveren ve yabancı karşılıklı anlaşarak en fazla 90 gün ücretsiz izin kullanabilir. Ücretsiz iznin başlaması ve sona ermesi, işveren tarafından en az bir gün önce Bakanlığa bildirilmelidir.

Çalışma izni askıya alındığında çalışma hakkı askı tarihinde durur. Bu izne bağlı ikamet hakkı ise askıya alma tarihini izleyen 10 günlük sürenin sonunda, askı hâli bitinceye kadar kullanılamaz. Ayrı ve geçerli bir ikamet izni olmayan yabancı, yasal kalış durumunu önceden planlamalıdır.

İş Kanunu kapsamındaki yabancı çalışan, aynı işyerinde bir yılını doldurduğunda yıllık ücretli izin hakkı kazanır. Yabancı olması bu hakkı ortadan kaldırmaz.

Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar olanlarda en az 14 gün, beş yıldan fazla ve 15 yıldan az olanlarda en az 20 gün, 15 yıl ve daha fazla olanlarda en az 26 gündür. Hafta tatili ile resmî tatil günleri yıllık izinden düşülmez.

Evet. Türkiye’de yasal ve sigortalı çalışarak gerekli prim günü, sigortalılık süresi ve yaş şartlarını tamamlayan yabancılar emeklilik hakkı kazanabilir. Şartlar kişinin sigorta başlangıcına ve sigortalılık türüne göre değişir.

Türkiye ile ilgili ülke arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesi ve SGK uygulaması izin veriyorsa emekli aylığının başka ülkede ödenmesi mümkün olabilir. Ülkeye göre şartlar değişir.

Evet. Türkiye’de örgün öğrenim gören ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri, eğitim seviyelerine uygun şartlarla çalışma iznine başvurabilir.

Hayır. Öğrenci ikamet izni tek başına çalışma hakkı vermez. İşverenin çalışma izni başvurusu yapması ve başvurunun onaylanması gerekir.

Ön lisans ve lisans öğrencileri, öğrenimlerinin ilk yılını tamamladıktan sonra kısmi süreli çalışma izniyle çalışabilir. Hazırlık sınıfı veya ilk yıl devam ederken bu hak doğmaz.

Evet. Örgün yüksek lisans ve doktora öğrencileri için ön lisans ve lisans öğrencilerine uygulanan ilk yıl ve kısmi süreli çalışma sınırlaması geçerli değildir; çalışma izni yine zorunludur.

Ön lisans ve lisans öğrencileri yalnızca kısmi süreli çalışabilir. Haftalık sınır işyerindeki emsal tam çalışma süresi, iş sözleşmesi ve izin şartları üzerinden belirlenmelidir; resmî kriter sayfası öğrencilere özgü sabit 24 saatlik bir sınır yayımlamamaktadır.

İşyerindeki tam çalışma süresine göre kısmi süreli çalışma şartları ve izin belgesi uygunsa haftalık 30 saatlik sözleşme değerlendirilebilir. Her yabancı öğrenci için otomatik ve değişmez 30 saatlik özel bir izin kuralı bulunduğu varsayılmamalıdır.

Ön lisans ve lisans öğrencilerinin başvurularında eğitim görülen il dikkate alınır. Başka şehirde çalışma başvurusu olumsuz değerlendirilebilir; resmî kriter bunu değerlendirme unsuru olarak belirtir, bütün dosyalar için mutlak yasak şeklinde ifade etmez.

Ön lisans ya da lisans öğrencisiyseniz eğitim gördüğünüz il başvuruda dikkate alınır ve başka şehirdeki iş başvurusu risk taşıyabilir. Yüksek lisans ve doktora öğrencileri için aynı sınırlama resmî kriterde ayrıca düzenlenmemiştir.

Hayır. Bakanlığın değerlendirme kriterlerine göre yabancı öğrenciler adına ev hizmetlerinde çalışmak üzere yapılan başvurular olumsuz değerlendirilir.

Öğrencinin durumuna uygun olmayan eğlence sektörü işlerine yönelik çalışma izni başvuruları olumsuz değerlendirilir. Görev ve işyeri öğrencilik statüsüyle birlikte incelenir.

Öğrenci statüsüne dayalı başvuruda aktif ve geçerli öğrenci kaydı önemlidir. Bakanlık YÖK kayıtlarını esas alır; pasif kayıt başvurunun olumsuz değerlendirilmesine neden olabilir.

Hayır. Sigortalı gösterilmek çalışma izni zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Önce geçerli çalışma izni alınmalı, ardından izin kapsamına uygun SGK bildirimi yapılmalıdır.

Çalışma izni genel olarak ikamet izni yerine geçer; ancak öğrencilik kaydı ve eğitim hakları ayrı değerlendirilir. Mevcut öğrenci ikametinin nasıl işlem göreceği konusunda İl Göç İdaresi ve üniversite kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.

Yazılım, siber güvenlik, veri tabanı veya benzeri uzmanlık görevlerinde çalışma izni başvurusu, bilişim sektörüne ilişkin istisnalardan yararlanabilir. Ayrıca son üç yılda en az bir yıl yasal kalış şartı da ayrı bir kolaylık sağlayabilir.

Üniversitenin kayıt yönergesi ve ilgili birimin uygulaması izin veriyorsa vekâletnameyle kayıt mümkün olabilir. Her üniversitenin belge ve şahsen başvuru şartı farklı olduğundan işlem öncesinde üniversiteden yazılı bilgi alınmalıdır.

Örgün eğitim veren bir yükseköğretim kurumuna kayıt yapıldıktan sonra e-İkamet sistemi üzerinden öğrenci ikamet izni başvurusu yapılır. Üniversitenin ve İl Göç İdaresinin istediği belgeler eksiksiz sunulmalıdır.

Başvuru, vize veya vize muafiyetiyle tanınan yasal kalış süresi bitmeden yapılmalıdır. Üniversiteye kayıt yaptırmak tek başına sınırsız yasal kalış hakkı vermez.

Yasal kalış süresi devam ederken örgün eğitime kayıt yaptıran yabancı, koşulları sağlıyorsa öğrenci ikamet iznine başvurabilir. Vize türü, giriş koşulları ve kişisel durum ayrıca incelenir.

Vize ihlali bulunması başvuruyu riskli hâle getirir ve üniversite kaydı ihlali kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İl Göç İdaresinden güncel yasal durum öğrenilmeden başvuru sonucu hakkında kesin söz verilemez.

İkamet izni talep edilen süreden en az 60 gün daha uzun geçerli pasaport gerekir. Pasaportunuzun geçerliliği sekiz aysa, diğer şartlar uygunsa izin süresi yaklaşık altı ayla sınırlanabilir.

Hayır. Göç İdaresine göre açık öğretim, uzaktan eğitim veya özel öğrencilik gerekçesiyle öğrenci ikamet izni düzenlenmez. Uygun başka bir ikamet türü varsa o kapsamda başvuru değerlendirilebilir.

Öğrenci ikametinin devamı, öğrencilik hakkının sürüp sürmediğine ve kayıt dondurma nedenine göre değerlendirilir. Kayıt dondurma bilgisi üniversite ve İl Göç İdaresi üzerinden kontrol edilmelidir; kart üzerinde süre kalması iznin kesin devam ettiği anlamına gelmez.

Öğrenci ikamet izninin temel şartı olan aktif öğrencilik sona erdiğinde ikamet izni iptal edilebilir. Türkiye’de kalmaya devam etmek için uygun başka bir ikamet türü ve başvuru süresi gecikmeden değerlendirilmelidir.

Hayır. Göç İdaresine göre öğrenci ikamet izni mezuniyet tarihinde kesilir. Mezuniyetten sonra yeni kalış amacına uygun ikamet izni için 10 gün içinde başvuru yapılmalıdır.

Evet. Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayan yabancılar, mezuniyet tarihinden itibaren altı ay içinde başvururlarsa mezuniyet amaçlı kısa dönem ikamet izni alabilir. Öğrenci izni mezuniyetle sona erdiği için başvuru zamanı ayrıca dikkatle planlanmalıdır.

Göç İdaresinin erişilebilen resmî açıklamasına göre mezuniyet amaçlı ikamet izni bir defaya mahsus olmak üzere en fazla bir yıl düzenlenebilir. İki yıla çıktığı yönündeki bilgi resmî kaynakta doğrulanmadığı için kesin kural olarak kullanılmamalıdır.

Aynı şehirde öğrenciliğe ara verilmeden yapılan bölüm, fakülte veya üniversite değişikliğinde mevcut izin geçerliliğini koruyabilir. Değişiklik 20 iş günü içinde İl Göç İdaresine bildirilmelidir.

Evet. Farklı bir ile geçişte yeni üniversitenin bulunduğu İl Göç İdaresine 10 iş günü içinde bildirim yapılmalı ve yeni ile uygun ikamet belgesi düzenlenmelidir.

Öğrenci ikamet izni eşe veya çocuklara otomatik oturma hakkı vermez. Destekleyici koşulları ve aile üyelerinin durumları uygunsa aile ikamet izni ya da başka uygun izin türü ayrıca değerlendirilebilir.

Kayıp veya çalıntı için gerekli tutanağı hazırlatıp İl Göç İdaresine başvurmanız gerekir. Yeniden düzenlenen kart için belge bedeli ve ilgili harçlar talep edilebilir.

Aynı il içindeki yeni adres, 20 iş günü içinde İl Göç İdaresine bildirilmelidir. İlin değişmesi veya üniversite değişikliği varsa ilgili özel bildirim süreleri ayrıca uygulanır.

Kısa dönem ikamet için geçerli ve belgelenebilir bir kalış sebebiniz varsa geçiş başvurusu değerlendirilebilir. Öğrenci kaydını sildirmek tek başına kısa dönem ikamet izni hakkı sağlamaz; başvuru kabul edilmeden mevcut statüyü kaybetmek risklidir.

Aynı öğretim kurumunda fakülte veya bölüm değişikliğinde ya da aynı il içinde okul değişikliğinde, öğrenciliğe ara verilmemesi ve süresinde bildirim yapılması kaydıyla mevcut ikamet izni geçerliliğini korur. Bulunduğunuz il göç idaresi müdürlüğüne 20 iş günü içinde değişikliği bildirmeniz gerekir.

Şehir değişikliğinde mevcut izin kendiliğinden taşınmaz. Yeni üniversitenizin bulunduğu şehirdeki il göç idaresi müdürlüğüne 10 gün içinde ikamet izni için müracaat etmeniz gerekir. Bütün işlemleriniz artık yeni şehrin göç idaresi tarafından sonuçlandırılır.

İlk başvuruda randevu gününde il göç idaresi müdürlüğünce ikamet izni müracaat belgesi düzenlenir; uzatma başvurularında bu belge sistemde otomatik oluşur ve müdürlükçe onaylanması gerekir. Müracaat belgesi ve harç dekontuyla çıkış yapılabilmesi mümkün olmakla birlikte, dönüş şartları izin türüne göre değiştiği için çıkmadan önce kendi ilinizin göç idaresinden teyit almanız gerekir.

İkamet izni başvurusu e-İkamet sistemi üzerinden yapılır. Başvuru sahibi, seçilen randevu tarihinde gerekli belgeleri ilgili İl Göç İdaresine sunar; olumlu değerlendirme sonrası kart kayıtlı adrese gönderilir.

Evet. Günlük dilde “oturma izni” denilen belgenin mevzuattaki adı “ikamet izni”dir; ikisi aynı belgeyi anlatır. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nda kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izni olmak üzere farklı türler tanımlanmıştır. Başvurular Göç İdaresi’nin e-İkamet sistemi üzerinden yapılır. Resmî yazışmalarda ve başvuru formlarında “ikamet izni” ifadesini kullanmak gerekir.

Uzatma başvurusu, ikamet izninin bitimine 60 gün kalmasından itibaren yapılabilir ve her hâlükârda izin süresi dolmadan önce tamamlanmalıdır. Başvuru e-İkamet sistemi üzerinden yapılır; randevu ve evrak teslimi süreci de bu 60 günlük pencereye sığdırılmalıdır. Süre dolduktan sonra yapılan başvurular uzatma değil yeni başvuru sayılır, ihlal cezası doğurabilir ve kalış hakkını kesintiye uğratır. Bu yüzden takvimi iki ay önceden kurmak önemlidir.

Ret kararı tebliğ edilir ve kararda belirtilen yasal haklar ile çıkış süresi dikkate alınır. Aynı kalış amacıyla altı ay içinde yeni başvuru yapılamayabilir; yasal kalış sürüyorsa farklı bir kalış amacı değerlendirilebilir.

Esas alınması gereken süre, ret tebligatında belirtilen süre ve kişinin güncel yasal kalış durumudur. Her ret dosyasında otomatik olarak aynı gün sayısının geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Göç İdaresine göre ret sonrası altı ay içinde aynı kalış amacıyla yeniden başvuru yapılamaz. Yasal kalış hakkı devam ediyorsa farklı bir ikamet amacıyla başvuru mümkün olabilir.

Ret gerekçesi, itiraz veya dava hakkı ve varsa farklı kalış amacı değerlendirilmelidir. Yeni işlem yapılması çıkış süresini otomatik durdurmaz; tebligatta yazan süre mutlaka kontrol edilmelidir.

Turizm amaçlı kısa dönem ikamet başvuruları kişinin uyruğu, kalış amacı, önceki izinleri, adresi ve güncel idari uygulamaya göre değerlendirilir. Her başvurunun kabul edildiği veya kategorinin tamamen kaldırıldığı şeklinde genel hüküm kurulamaz.

Kısa dönem ikamet izni, genel olarak her defasında en fazla iki yıl düzenlenebilir. Azerbaycan vatandaşı olmak tek başına iki yıllık izin garantisi vermez; başvuru amacı, pasaport süresi ve idari değerlendirme belirleyicidir.

Pasaport veya seyahat belgesi, talep edilen ikamet izni süresinden en az 60 gün daha uzun geçerli olmalıdır. Örneğin bir yıllık ikamet izni isteniyorsa pasaportun en az 14 ay geçerliliği kalmalıdır. Pasaport süresi yetmiyorsa izin, talep edilenden daha kısa süreli verilebilir veya başvuru olumsuz sonuçlanabilir. Bu nedenle başvurudan önce pasaportun yenilenmesi, sonradan doğacak süre kaybını ve ikinci bir harç ödemesini önler.

Doğru bilgiyi gösteren pasaport ve diğer resmî belgelerle İl Göç İdaresine başvurup kayıt düzeltme ve kart yenileme talep edilmelidir. Hatanın kaynağına göre ek belge istenebilir.

Aynı ilde yapılan adres değişikliği, genel olarak 20 iş günü içinde İl Göç İdaresine bildirilmelidir. İlk adres kaydı, şehir değişikliği ve çalışma vizesiyle giriş işlemleri farklı sürelere tabi olabilir.

Adresin kayıt işlemlerine açık olup olmadığı mahalle, izin türü ve istisna kapsamına göre değişir. “Esenyurt’un tamamı açık” veya “tamamı kapalı” şeklinde kesin bilgi yerine, ilgili adres İl Göç İdaresinden doğrulanmalıdır.

Her dosyada ev sahibinin şahsen bulunması otomatik olarak zorunlu değildir. Noter onaylı kira sözleşmesi, tapu, taahhütname ve diğer belgeler ile ildeki güncel uygulamaya göre ek işlem istenebilir.

Aile bağını gösteren belgeler ve adresin kullanım hakkını kanıtlayan belgeler uygunsa başvuru değerlendirilebilir. Ev sahibi onayı, muvafakat veya taahhütname gerekip gerekmediği ilgili il müdürlüğünden öğrenilmelidir.

Yasal olarak kalacağı adrese ilişkin uygun kira sözleşmesi, ev sahibi veya adres sahibinin taahhüdü, yurt belgesi ya da diğer kabul edilen belgeler sunulabilir. Kabul edilen belge türü ve il uygulaması önceden kontrol edilmelidir.

İnternet faturası tek başına her durumda yeterli adres belgesi değildir. İdare genellikle adresin kullanım hakkını gösteren kira, tapu, taahhütname veya uygun yardımcı belgeleri birlikte değerlendirebilir.

Randevu gerekip gerekmediği işlem yapılan il, ilçe ve sistem uygulamasına göre değişir. Başvuru öncesinde İl Göç İdaresi veya nüfus müdürlüğünün güncel randevu yöntemini kontrol edin.

Yeni ildeki ikamet veya çalışma koşullarına uygun adres belgeleriyle ilgili İl Göç İdaresi ve gerekli hâllerde nüfus müdürlüğüne başvurulur. Her başvuruda önce eski ildeki kaydın şahsen pasife alınması zorunlu olmayabilir.

Hayır. Göç İdaresinin e-İkamet sistemi üzerinden başvuru ve randevu alma işlemi ücretsizdir. Harç, kart bedeli ve alınan profesyonel hizmetin bedeli ayrı konulardır.

İl Göç İdaresince onaylanmış ikamet izni müracaat belgesi ve gerekli harç makbuzlarıyla, her seferinde 15 gün içinde dönmek şartıyla çıkış ve giriş yapılabilir. Seyahat öncesinde belgenin geçerliliği mutlaka doğrulanmalıdır.

İkamet izni belgelerinde biyometrik, yani ICAO standartlarında fotoğraf kullanımı zorunludur. Hem e-İkamet başvurusunda hem de il göç idaresi müdürlüğündeki işlemlerde bu standarda uygun olmayan fotoğraflar aksaklığa yol açar. Fotoğrafın son altı ay içinde çekilmiş, beyaz fonlu ve biyometrik olması; gerektiğinde dijital hâlinin de teslim edilmesi gerekir.

Uzun dönem ikamet izni, şartları sağlayan yabancılara Türkiye’de süresiz ikamet hakkı tanıyan izin türüdür. Çalışma hakkı kendiliğinden doğmaz; çalışmak için ayrıca çalışma izni gerekir.

Genel olarak kesintisiz en az sekiz yıl uygun ikamet, son üç yılda sosyal yardım almamış olmak, yeterli ve düzenli gelir, geçerli sağlık sigortası ile kamu düzeni ve güvenliği bakımından engel bulunmaması gerekir.

Hayır. Sekiz yılın uygun izin türleriyle ve kesintisiz biçimde geçirilmesi gerekir. Gelir, sağlık sigortası, sosyal yardım durumu ve diğer yasal şartlar ayrıca incelenir.

Evet, ancak tamamı değil yarısı sayılır. Uzun dönem ikamet izni için Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış olmak gerekir. Bu sekiz yıllık sürenin hesabında öğrenci ikamet izniyle geçirilen sürenin yarısı, diğer ikamet izinleriyle geçirilen sürelerin ise tamamı dikkate alınır. Yani dört yıl öğrenci ikamet izni, hesaba iki yıl olarak yazılır. Çalışma izniyle geçirilen süreler de ikamet izni yerine sayıldığı için tam olarak hesaba katılır.

Hayır. Dört yıllık öğrenci ikametinin yarısı iki yıl sayılır. Buna beş yıllık uygun çalışma izni eklendiğinde toplam yedi yıl elde edilir; sekiz yıllık süre henüz tamamlanmaz.

İkamet izni yerine geçen geçerli çalışma izniyle geçirilen uygun süreler değerlendirmeye alınabilir. Ancak uluslararası koruma başvuru sahibi, şartlı mülteci veya geçici koruma kapsamındaki kişiye verilen ve ikamet izni yerine geçmeyen izinler aynı şekilde değerlendirilmez.

Bakanlığın açıklamasına göre çalışma izni muafiyetiyle geçirilen süreler, kanuni çalışma izni veya ikamet izni sürelerinin hesabında dikkate alınmaz.

Göç İdaresi, insani ikamet izni sahiplerine uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkı tanınmadığını belirtmektedir. Bu nedenle yalnızca insani ikamet süresine dayanarak sekiz yıllık hak kazanıldığı söylenemez; önceki ve güncel statü birlikte incelenmelidir.

Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahiplerine uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkı tanınmamaktadır. Uluslararası koruma kimliğiyle geçirilen süre, uygun ikamet izniyle geçirilmiş süre gibi doğrudan değerlendirilemez.

Uluslararası koruma statüsünde geçirilen dokuz yıl tek başına uzun dönem ikamet hakkı sağlamaz. Ayrıca bu statüde verilen çalışma izninin ikamet izni yerine geçip geçmediği ve mevcut hukuki statü ayrıca değerlendirilir.

Hayır. İnsani ikamet süresi ve güncel statü nedeniyle yalnızca toplam takvim süresine bakılarak dokuz yılın tamamının geçerli olduğu söylenemez. Uygun çalışma ve ikamet geçmişinin ayrı ayrı incelenmesi gerekir.

Sekiz yıl, gelir, sağlık sigortası ve diğer şartlar resmî kaynaklarda sayılmıştır; mevcut kartın mutlaka altı ay daha geçerli olması genel başvuru şartı olarak belirtilmemektedir. Başvuru, yasal ikamet devam ederken yapılmalıdır.

Başvuru, yabancının yasal olarak kayıtlı bulunduğu ve fiilen ikamet ettiği ilin İl Göç İdaresinden yürütülür. Adres kaydı ile çalışma yerinin farklı şehirlerde olması hâlinde kayıtların uyumu ayrıca incelenmelidir.

Esas olarak kayıtlı ve fiilî ikamet adresiniz önemlidir. Çalışma ve adres bilgilerinizin birbiriyle uyumsuzluğu başvurudan önce ilgili il müdürlükleriyle kontrol edilmelidir.

Başvuruya ve kişinin durumuna göre Türkiye’den veya vatandaşı olunan ülkeden adli sicil belgesi istenebilir. Her başvuruda yabancı ülkeden adli sicil belgesinin zorunlu olduğu şeklinde genel hüküm kurulmamalıdır.

Belgelenebilir, sürdürülebilir ve kişinin geçimini karşılamaya yeterli faiz geliri idare tarafından değerlendirilebilir. Kabul, tutara, sürekliliğe ve başvurunun diğer koşullarına bağlıdır.

Başvuru tarihinden önceki son üç yıl içinde alınan ödemenin gerçekten sosyal yardım niteliğinde olup olmadığı kontrol edilir. Son üç yılın dışında kalan yardımlar veya sigorta temelli ödemeler ayrıca değerlendirilmelidir.

İşsizlik ödeneği, işsizlik sigortası primlerine dayanan bir sigorta ödemesidir; ihtiyaç esaslı sosyal yardımla aynı nitelikte değildir. Bununla birlikte başvuruda yeterli ve düzenli gelir şartı ayrıca incelenir.

Ödemenin hangi mevzuata göre ve hangi adla yapıldığı belirlenmeden kesin cevap verilemez. Kira yardımı, taşınma desteği veya başka bir kamu ödemesinin uzun dönem ikamet şartlarına etkisi ilgili kurum ve İl Göç İdaresiyle doğrulanmalıdır.

Yasal kalış ihlali, kesintisiz ikamet şartının değerlendirilmesini etkileyebilir. Önceki izinlerin başlangıç ve bitiş tarihleri, ihlal, çıkış-giriş kayıtları ve idari kararlar birlikte incelenmelidir.

Uzun dönem ikamet izni her kişi için ayrı değerlendirilir. Eş veya aile bireyinin sekiz yılı doldurmuş olması tek başına diğer kişiye otomatik uzun dönem ikamet hakkı sağlamaz.

Şirket sahibi olmak tek başına yeterli değildir. Uygun ve kesintisiz sekiz yıllık yasal ikamet, düzenli gelir, sağlık sigortası ve diğer şartlar sağlanıyorsa başvuru değerlendirilebilir.

Uzun dönem ikamet izni süresiz düzenlenir. Belge yenileme veya kayıt güncelleme işlemleri idarenin uygulamasına göre ayrıca takip edilmelidir.

Hayır. Uzun dönem ikamet izni çalışma izni yerine geçmez. Ancak bu statüye sahip yabancılar için çalışma izni değerlendirme kriterlerinde önemli muafiyetler uygulanabilir.

Evet. Destekleyici şartları, gelir, sağlık sigortası, adres ve diğer koşullar sağlanıyorsa yabancı eş ve uygun çocuklar için aile ikamet izni başvurusu yapılabilir.

Sağlık, eğitim veya zorunlu kamu hizmeti gibi mücbir sebepler dışında kesintisiz bir yıldan uzun süre Türkiye dışında kalınması, uzun dönem ikamet izninin iptaline neden olabilir.

Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturulması ya da mücbir sebepler dışında bir yıldan uzun süre kesintisiz yurt dışında kalınması başlıca iptal nedenleridir.

Türk vatandaşlarının, uygun ikamet izni sahiplerinin, Mavi Kart kapsamındakilerin, mültecilerin ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin yabancı eşine, ergin olmayan çocuğuna veya bağımlı çocuğuna aile ikamet izni düzenlenebilir.

Evliliğin resmî olarak belgelenmesi ve destekleyicinin gelir, sağlık sigortası, adres ve diğer şartları sağlaması hâlinde başvuru yapılabilir. Evlilik aile ikametinin otomatik verileceği anlamına gelmez.

Aile ikamet izni her defasında en fazla üç yıl süreyle düzenlenebilir ve hiçbir durumda destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz. Destekleyicinin izni bir yıl sonra bitiyorsa aile iznine de en fazla bir yıl verilir. Destekleyicinin ikamet izni iptal edilir veya uzatılmazsa aile ikamet izni de bundan etkilenir. Bu nedenle uzatma takvimlerinin destekleyiciyle birlikte planlanması, ailenin izin sürelerinin kopmasını önler.

Geçerli çalışma izni ikamet izni yerine geçiyorsa ve destekleyici şartları sağlanıyorsa eş ile uygun çocuklar için aile ikamet izni başvurusu yapılabilir. Uluslararası koruma başvuru sahibi, şartlı mülteci ve geçici koruma statülerindeki istisnalar ayrıca incelenir.

Destekleyicinin veya eşinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocuğu için başvuru yapılabilir. Velayet ve gerekiyorsa diğer ebeveynin muvafakati ayrıca sunulmalıdır.

Aile ikametinin dayanağı sona erebilir. Türk vatandaşıyla evli olup en az üç yıl aile ikamet izniyle kalan yabancılar kısa dönem ikamete başvurabilir; mahkeme kararıyla kanıtlanan aile içi şiddette üç yıl şartı aranmaz.

Evet. Destekleyicinin ölümü hâlinde aile ikamet izniyle Türkiye’de kalan yabancı, süre şartı aranmadan kısa dönem ikamet izni için başvurabilir.

Başvurunun nereden ve hangi yöntemle yapılacağı Türkiye’deki mevcut durum, vize türü ve konsolosluk uygulamasına göre değişir. Seyahat etmeden önce Türk dış temsilciliğinden ve Göç İdaresinden güncel başvuru yöntemi doğrulanmalıdır.

Yasal aile ikametiyle geçirilen süreler, başvuru türüne göre vatandaşlık değerlendirmesinde dikkate alınabilir. Evlilik yoluyla vatandaşlıkta en az üç yıllık evlilik ve evliliğin devam etmesi ayrıca aranır.

Hayır. Aile ikamet izni Türkiye’de yasal olarak kalma hakkı sağlar, tek başına çalışma hakkı vermez. Çalışmak isteyen aile ikamet izni sahibinin, işvereni aracılığıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın e-İzin sistemi üzerinden çalışma izni başvurusu yapması ya da mevzuattaki muafiyetlerden birine girmesi gerekir. Çalışma izni alındığında aile ikamet izni geçerliliğini korur. İzinsiz çalışma hem yabancıya hem işverene idari para cezası doğurur.

Vize türüne ve uyruğunuza göre Türkiye’nin dış temsilciliğine, yetkili başvuru merkezine veya uygun durumlarda resmî e-Vize sistemine başvurulur. Başvuru amacı turizm, ziyaret, eğitim veya çalışma amacına uygun seçilmelidir.

Sonuçlanma süresi uyruğa, vize türüne, dış temsilciliğe, güvenlik incelemesine ve istenen belgelere göre değişir. Bütün vize başvuruları için geçerli sabit bir sonuçlanma süresi yoktur.

Vize süresi devam ederken uygun ve belgelenebilir bir ikamet amacı bulunuyorsa başvuru değerlendirilebilir. Ancak 30 günlük vizeye sahip olmak tek başına turistik ikamet izni hakkı veya onay garantisi sağlamaz.

Vize türü gerçek seyahat ve kalış amacına uygun olmalıdır. Eğitim için öğrenci, çalışma için çalışma vizesi; turizm veya aile ziyareti için ilgili vize türü seçilir. Sonraki ikamet başvurusu ayrıca değerlendirilir.

Hayır. Vizenin bir yıl geçerli olması Türkiye’de kesintisiz bir yıl kalabileceğiniz anlamına gelmez. Vizede belirtilen kalış süresi ve genel olarak 180 gün içinde 90 gün kuralı dikkate alınır.

Pasaport veya seyahat belgesi, vize, vize muafiyeti ya da ikamet süresinin bitiminden itibaren en az 60 gün daha geçerli olmalıdır. Vize muafiyetiyle 90 gün kalacak bir yolcunun pasaportunda giriş anında yaklaşık 150 günlük geçerlilik bulunmalıdır. Bu şart sağlanmazsa yolcu havalimanında ülkeye kabul edilmeyebilir. Bilet almadan önce pasaportun bitiş tarihini bu hesaba göre kontrol etmek gerekir.

Eş için ziyaret vizesi veya uygun başka bir başvuru kapsamında davet mektubu hazırlanabilir. Davetiye vizenin kesin verileceği anlamına gelmez; gelir, adres, seyahat amacı ve dış temsilcilik şartları ayrıca değerlendirilir.

Davet mektubu düzenlenebilir; ancak arkadaşın vize alıp alamayacağı uyruğuna, seyahat amacına, maddi durumuna ve Türk dış temsilciliğinin değerlendirmesine bağlıdır.

Bilet düzenleme kuralları havayoluna göre değişebilir; asıl belirleyici nokta uçuş ve ülkeye giriş sırasında geçerli pasaport veya kabul edilen seyahat belgesinin bulunmasıdır. Süresi dolmuş pasaportla uçağa kabul garanti değildir.

Evet. 8 Aralık sonrasındaki normalleşme süreciyle birlikte Suriye kara hudut kapılarından pasaportla geçiş işlemleri başlamıştır. Türk vatandaşları ile üçüncü ülke vatandaşlığını kazanmış Suriye vatandaşları, Barış Pınarı Hareket Bölgesi hariç diğer kara hudut kapılarından pasaportla giriş çıkış yapabilmektedir.

Deport, yabancının Türkiye’den sınır dışı edilmesine ilişkin idari işlemdir. Sınır dışı kararı, giriş yasağı ve idari para cezası birbirinden farklı işlemlerdir; birinin bulunması diğerinin her dosyada aynı şekilde uygulanacağı anlamına gelmez.

Hayır. Para cezasının ödenmesi giriş yasağını otomatik olarak kaldırmaz. İhlal süresi, çıkış şekli, tahdit kodu ve ilgili idari karar ayrıca değerlendirilir.

İhlal üç aydan azsa, durum yetkililerce tespit edilmeden kendiliğinizden çıkış yapar ve cezayı öderseniz Göç İdaresinin yayımladığı açıklamaya göre giriş yasağı uygulanmayabilir. Başka tahdit kodu veya idari karar varsa sonuç değişebilir.

İhlal yetkililerce tespit edilmeden kendiliğinizden çıkış yapar ve cezayı öderseniz 1–2 yıl arası ihlal için bir yıl giriş yasağı uygulanması öngörülür. Ceza ödenmezse veya zorunlu sınır dışı işlemi varsa süre değişebilir.

Kendiliğinden çıkış yapıp cezayı ödeyenlerde üç yıldan fazla ihlal için beş yıl giriş yasağı uygulanması öngörülür. Başka tahdit kodu, güvenlik kararı veya özel idari işlem varsa ayrıca değerlendirilir.

İhlal tespit edilmeden kendiliğinden çıkış yapıp cezayı ödeyen yabancı için üç ila altı aylık ihlalde bir ay giriş yasağı uygulanır. Ceza ödenmezse aynı ihlal için altı ay giriş yasağı söz konusu olabilir.

Kendiliğinden çıkış yapıp cezayı ödeyen yabancı için üç ay giriş yasağı uygulanır. Cezanın ödenmemesi veya ilgili diğer koşullarda giriş yasağı bir yıla çıkabilir.

Kendiliğinden çıkış yapıp cezayı ödeyenlerde bir yıl; ceza ödenmezse veya Göç İdaresinin belirttiği ağırlaştırıcı koşullar varsa iki yıl giriş yasağı uygulanabilir.

Kendiliğinden çıkış yapıp cezayı ödeyen yabancılarda iki yıl giriş yasağı uygulanabilir. Cezanın ödenmemesi hâlinde iki yılı aşan ihlaller için beş yıl giriş yasağı söz konusu olabilir.

Ceza ödenmeden çıkış yapılması daha uzun giriş yasağına ve borcun sonraki girişte ayrıca değerlendirilmesine neden olabilir. Aktif giriş yasağı veya başka tahdit kodu varsa yalnızca ödeme yaparak giriş hakkı doğmaz.

Ödenmemiş kamu alacağının hangi aşamada ve hangi yöntemle tahsil edileceği sınır kapısı ile ilgili kurumun uygulamasına göre belirlenir. Giriş yasağı bitmeden veya kaldırılmadan yalnızca ödeme yaparak Türkiye’ye girilemez.

Borcun hukuki niteliğine, kesinleşmesine, ödeme tarihine ve tahsil işlemlerine göre gecikme zammı veya başka mali sonuçlar doğabilir. Güncel tutar ilgili vergi dairesi ya da yetkili idareden sorgulanmalıdır.

Giriş yasağının süresi ve dayanağı, Türk dış temsilcilikleri, İl Göç İdaresi veya yetkili avukat aracılığıyla dosya ve tebligat üzerinden öğrenilebilir. Her tahdit kodu için herkese açık tek bir sorgulama ekranı bulunmayabilir.

Yasağın bitmesi önemli bir şarttır; ancak ödenmemiş ceza, farklı tahdit kodu, vize zorunluluğu, pasaport şartı veya başka güvenlik kararı bulunuyorsa giriş yine engellenebilir.

Yalnızca ilgili giriş yasağının sona ermesi yeterli olmayabilir. Seyahatten önce başka tahdit kodu, borç, vize zorunluluğu ve geçerli pasaport şartı kontrol edilmelidir.

Her dosyada aynı sonuç yoktur. Giriş yasağının türü, tahdit kodu, yasağın kaldırılmasına ilişkin karar ve dış temsilciliğin değerlendirmesi belirleyicidir; çalışma vizesi tek başına yasağı otomatik kaldırmaz.

Tahdit kodunun dayanağı ve aktif giriş yasağının niteliği görülmeden kesin cevap verilemez. Çalışma vizesi başvurusu yapılabilmesi veya kodun kaldırılması, ilgili kurumların dosya bazındaki değerlendirmesine bağlıdır.

Tahdit kodunun süresi dosyadaki idari işleme, ihlale ve varsa ek kararlara göre değişebilir. Her Ç-117 kaydının kesin olarak bir yıl sürdüğü veya vizeyle otomatik kalktığı şeklinde doğrulanmış genel bir resmî kural bulunmamaktadır.

Turistik, çalışma, öğrenci veya aile vizesi başvurusu giriş yasağını kendiliğinden kaldırmaz. Önce yasağın niteliği ve gerekli izin veya kaldırma kararı değerlendirilmelidir.

Ev hizmetlerinde esas olarak çocuk bakımı, engelli bakımı, yaşlı bakımı ve hasta refakati için yabancı çalışma izni başvurusu yapılabilir.

Ev hizmetleri kriterlerinde öncelik çocuk, yaşlı, engelli bakımı ve hasta refakatidir. Yalnızca ev temizliği amacıyla yapılan başvurunun kabul edileceği söylenemez.

Çocuk bakımında anne, baba, vasi veya ilgili yasal sorumlu; yaşlı, hasta ve engelli bakımında kişinin kendisi veya uygun yakınları işveren olarak başvurabilir.

Başvuru, cinsiyetten çok bakım ihtiyacı, görev tanımı, işveren şartları ve yabancının durumuna göre değerlendirilir. Özellikle yaşlı veya hasta bakımında uygunluk dosya bazında incelenmelidir.

Hayır. Yabancı öğrenci adına ev hizmetleri sektöründe yapılan çalışma izni başvuruları resmî değerlendirme kriterlerine göre olumsuz değerlendirilir.

Yasal kalış ihlali bulunan kişi için otomatik ve herkese açık bir af hakkı varsayılamaz. Vize türü, ülkeye giriş şekli, önceki retler, işveren şartları ve yürürlükteki özel uygulama İl Göç İdaresiyle birlikte incelenmelidir.

“Af” ifadesi halk arasında özel başvuru kolaylıkları için kullanılabilir; ancak her yabancıyı kapsayan genel bir af bulunduğu resmî dayanak görülmeden söylenmemelidir. Başvurunun geçerli idari uygulama ve kişisel dosya üzerinden kontrol edilmesi gerekir.

Bekleme süresi, önceki ikamet ret gerekçesine, aynı veya farklı başvuru amacına, destekleyiciye ve güncel idari uygulamaya göre değişebilir. Resmî, yazılı duyuru görülmeden “altı ay kuralı herkes için kaldırıldı” denmemelidir.

Ret nedeni, tebligat, yasal kalış hakkı, önceki başvuru amacı ve işverenin uygunluğu incelenerek değerlendirme yapılabilir. Ret almak tek başına her dosyada aynı sonucu doğurmaz.

Yeni başvuru, ret gerekçesi, destekleyicinin durumu, başvuru amacı ve güncel idari uygulamaya göre incelenir. Farklı destekleyici olması tek başına kabul veya bekleme süresinden muafiyet garantisi vermez.

Geri gönderme merkezinden çıkmış olmak tek başına yeterli bilgi değildir. Sınır dışı kararı, adli veya idari yükümlülükler, yasal kalış hakkı ve tahdit kodu kontrol edilmeden başvuru sonucu hakkında kesin cevap verilemez.

Vizenin türü, yasal kalış süresi, giriş amacı, işverenin bakım ihtiyacı ve güncel idari uygulama birlikte değerlendirilir. Sadece “30 günlük vize” bilgisi başvuruya uygunluk için yeterli değildir.

Gelir değerlendirmesi bakım ihtiyacına, hane koşullarına ve başvurunun özelliklerine göre yapılır. Her başvuru için geçerli tek bir sabit gelir tutarı resmî kriterde yayımlanmadığından güncel belge şartları dosya bazında kontrol edilmelidir.

Şerh kodu, çalışma izninin belirli bir yükümlülük veya özel koşulla düzenlendiğini gösterir. Kodun anlamı Bakanlığın resmî “Çalışma İzni Şerhleri Listesi” üzerinden kontrol edilmelidir.

Şerh 11, yabancı şirket ortağının çalışma izni uzatılırken ulusal ekonomiye ve yerel istihdama katkısını kanıtlamasını, ayrıca mevzuattan doğan yükümlülüklerini yerine getirmesini gerektirir. Bağımlı çalışanlara ilişkin benzer katkı yükümlülüğü şerh 24 altında ayrıca düzenlenmiştir.

Şerh 22, altı aylık çalışma izni verilen yabancı şirket ortağı veya sahibinin izin süresi boyunca her ay en az beş Türk vatandaşı çalıştırmasını zorunlu kılar. Şart sağlanmazsa uzatma talebi karşılanmayabilir.

Çalışma izni şerhi 26, yabancı şirket ortağı veya sahibinin ilk altı aylık dönemden sonra, yedinci aydan itibaren her ay en az beş Türk vatandaşı çalıştırmasına ilişkin yükümlülüktür. Bu kod, SGK’daki “26 - Kısmi istihdam” eksik gün kodundan farklıdır.

Şerh 28, çalışma izninin yetkili idareden alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla birlikte geçerli olduğunu belirtir. Ruhsat yalnızca uzatma aşamasında gerekli olacak bir belge gibi değerlendirilmemelidir.

İşyerinin bulunduğu yere ve faaliyetin niteliğine göre belediye, il özel idaresi veya yetkili başka idareden alınır. Faaliyet adresi ve işkolu ruhsat şartlarını etkiler.

Sanal ofisin ruhsatlandırılması, belediyenin uygulamasına, adresin fiziksel niteliğine, kullanım hakkına ve yapılan işe bağlıdır. Her sanal ofis adresinin otomatik olarak ruhsat alabileceği söylenemez.

Ruhsata tabi faaliyetlerde yetkili idarenin verdiği işyeri açma ve çalışma ruhsatı gerekir. Çalışma izninde şerh 28 bulunuyorsa ruhsat, iznin geçerliliği bakımından özellikle önemlidir.

Evet. Yabancılar ilgili ticaret mevzuatına göre şirket kurabilir veya şirkete ortak olabilir. Ancak şirkette fiilen çalışmak veya yönetim görevi üstlenmek için gerekli çalışma izni şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Hayır. Şirket ortaklığı veya vergi kaydı tek başına çalışma hakkı sağlamaz. Sermaye, ortaklık payı, istihdam, faaliyet ve varsa ruhsat koşulları üzerinden ayrıca çalışma izni başvurusu yapılmalıdır.

MERSİS, şirket kuruluşu, ticaret sicili ve şirket bilgilerinin elektronik ortamda yönetildiği Merkezi Sicil Kayıt Sistemi’dir. Yabancı ortaklı şirket kuruluşlarında da ilgili ticaret sicili işlemleri bu sistem üzerinden yürütülür.

Evet. Türkiye’de kurye olarak fiilen çalışacak yabancının çalışma izni veya geçerli muafiyeti bulunmalıdır. Ehliyet, mesleki belge, taşıma yetkisi ve şirket koşulları ayrıca incelenir.

Gereken belge ve kısıtlamalar yapılan taşımacılığın türüne, kullanılan araca, ehliyet durumuna ve ilgili ulaşım mevzuatına göre değişir. Belge adları veya kodlar kişisel dosya görülmeden otomatik zorunluluk şeklinde açıklanmamalıdır.

Uluslararası koruma başvuru sahibinin, şartlı mültecinin, mültecinin ve ikincil koruma statüsü sahibinin çalışma hakkı birbirinden farklıdır. Kimlikte yazan statü belirlenmeden tek bir genel cevap verilemez.

Evet. Mülteci veya ikincil koruma statüsü sahibi kimlik belgesi çalışma izni yerine geçer. Yabancılara yasaklanan meslekler ve özel mesleki şartlar geçerliliğini korur.

Hayır. Bu statülerdeki yabancılara verilen çalışma izinleri ikamet izni yerine geçmez. Geçici koruma kapsamındaki yabancılar için de aynı istisna uygulanır.

Mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri uygun şartlarda aile ikamet izninde destekleyici olabilir. Uluslararası koruma başvuru sahibi veya şartlı mülteci statüsünde ise çalışma izni ikamet yerine geçmediğinden destekleyicilik ayrıca değerlendirilir.

Uluslararası koruma statüsünde bulunmak ve sekiz yıl Türkiye’de yaşamak tek başına uzun dönem ikamet hakkı vermez. Mevcut statünün uzun dönem ikamete geçişe uygun olup olmadığı ve izinlerin niteliği incelenmelidir.

Üç yıllık evlilik süresi ve diğer vatandaşlık şartları önemlidir; ancak koruma statüsü, kimlik belgeleri, kayıt durumu ve başvuru kabul uygulaması ayrıca incelenmelidir. Önce mutlaka aile ikameti alınması gerektiği veya başvurunun her durumda imkânsız olduğu resmî kaynakla genel kural olarak doğrulanmamaktadır.

Hayır. Konsolosluktan alınan soy bilgisine ilişkin belge ile Türkiye Cumhuriyeti makamlarınca düzenlenen Türk soyluluğa ilişkin resmî kimlik veya kayıt aynı değildir. Çalışma izninde Bakanlık, Türk makamlarının belgesini esas alır.

İl nüfus ve vatandaşlık makamlarının istediği kimlik, pasaport, diploma, varsa denklik ve soy bilgisine ilişkin belgelerle başvuru yapılır. Konsolosluk belgesi dosyada yardımcı olabilir; Bakanlık nezdinde tek başına yeterli belge olarak kabul edilmez.

Hayır. Türk soyluluk bazı değerlendirme kolaylıkları ve özel meslek başvuruları sağlayabilir; çalışmaya başlamadan önce gerekli çalışma izni yine alınmalıdır.

2527 sayılı Kanun kapsamındaki özel değerlendirme çerçevesinde, Türk makamlarınca doğrulanmış soy durumu, diploma denkliği, mesleki yeterlilik, ilgili bakanlık görüşü ve çalışma izni birlikte incelenir. Belge sahibi olmak tek başına mesleği icra hakkı vermez.

Beş yıllık kesintisiz ikamet tek başına yeterli değildir. Türkiye’ye yerleşme niyeti, geçim kaynağı, yeterli Türkçe, genel sağlık, kamu düzeni ve millî güvenlik gibi diğer şartlar da değerlendirilir.

Hayır. İkametin türü, kesintisizliği, Türkiye’ye yerleşme amacı ve başvuru sırasında aranan diğer şartlar dikkate alınır. Her ikamet izni otomatik vatandaşlık hakkı doğurmaz.

Öğrenim amacıyla Türkiye’de bulunulan sürelerin vatandaşlığa esas ikamet hesabı, mevcut izin türü ve Türkiye’ye yerleşme niyeti üzerinden ayrıca değerlendirilir. Uzun dönem ikametteki “öğrenci süresinin yarısı sayılır” kuralı vatandaşlığa otomatik uygulanmaz.

En az üç yıldır Türk vatandaşıyla evli olan ve evliliği devam eden yabancı, diğer şartları da taşıyorsa evlenme yoluyla Türk vatandaşlığına başvurabilir.

Hayır. En az üç yıllık evlilik, aile birliği içinde yaşama, evlilikle bağdaşmayan faaliyette bulunmama ve güvenlik şartlarının değerlendirilmesi gerekir.

Evlenme yoluyla vatandaşlık başvurusunda evliliğin devam etmesi temel şartlardan biridir. Boşanma, başvurunun olumsuz değerlendirilmesine yol açabilir; diğer vatandaşlık yolları ayrıca incelenebilir.

Başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölmesi durumunda aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz. Diğer başvuru ve güvenlik şartları değerlendirilmeye devam eder.

Hayır. Türk vatandaşı çocuk sahibi olmak tek başına vatandaşlık kazandırmaz. Ancak kişinin ikamet ve çalışma izni değerlendirmesinde bazı kolaylıklar sağlayabilir; uygun vatandaşlık yolu ayrıca incelenir.

Hayır. Türkiye’de doğmak tek başına vatandaşlık vermez. Ancak anne ve babadan herhangi bir vatandaşlık kazanamayan, vatansız kalacak çocuklar için doğum yeri esasına bağlı özel hükümler uygulanabilir.

Genel yoldan vatandaşlık başvurusunda yeterli Türkçe konuşabilme şartı değerlendirilir. Başvuru türüne ve yasal istisnalara göre inceleme değişebilir.

Sabıka kaydının niteliği, suçun içeriği, kesinleşme durumu ve kamu düzeni veya millî güvenlik değerlendirmesi önemlidir. Her kaydın otomatik ret sebebi olduğu veya hiçbir etkisi bulunmadığı söylenemez.

Başvuru süresi dosyanın türüne, kurum incelemelerine, güvenlik araştırmasına ve belge eksikliklerine göre değişir. Herkes için geçerli sabit bir sonuçlanma süresi yoktur.

Ret gerekçesi giderilebiliyorsa yeni başvuru değerlendirilebilir. İdari işlemin hukuka uygunluğuna karşı yasal süreler içinde dava açılması da mümkündür; süre tebligata göre hesaplanmalıdır.

Türkiye belirli şartlarda çok vatandaşlığa izin verir; ancak kişinin kendi ülkesinin mevzuatı farklı olabilir. Vatandaşlıktan çıkma gerekip gerekmediği iki ülkenin kuralları üzerinden kontrol edilmelidir.

Taşınmaz yatırımıyla vatandaşlık başvurusunda en az 400.000 ABD doları veya karşılığı tutarında taşınmaz satın alınması ve tapuya üç yıl satılmayacağına ilişkin şerh konulması gerekir.

Hayır. Taşınmazın belirlenen asgari yatırım tutarını sağlaması, satış ve değerleme şartlarına uygun olması, üç yıllık satmama şerhi ve gerekli uygunluk belgesinin alınması gerekir.

Yatırımcının yabancı eşi ve ilgili koşulları taşıyan çocukları için birlikte başvuru değerlendirilebilir. Yaş, bağımlılık, evlilik ve diğer belge şartları ayrı ayrı incelenir.

Bu hizmet yabancının vatandaşı olduğu ülkeye ve Türkiye’deki temsilciliğin uygulamasına göre değişir. Randevu, ikamet durumu, belge listesi ve işlem süresi ilgili konsolosluğun resmî duyurusundan kontrol edilmelidir.

Azerbaycan dış temsilciliklerinin güncel konsolosluk uygulamasına göre pasaport işlemleri değerlendirilebilir. Randevu şartı, gereken belgeler ve teslim süresi başvuru yapılacak temsilcilikten doğrulanmalıdır.

Pasaport yenileme, geçici seyahat belgesi ve diğer konsolosluk işlemleri dönemsel olarak değişebilir. “Kesinlikle yenilenmez” veya “her başvuru kabul edilir” demeden önce Türkmenistan’ın yetkili temsilciliğinden güncel yazılı bilgi alınmalıdır.

Başvuru, kişinin vatandaşlığına ve konsolosluğun istediği kimlik, pasaport, randevu ve medeni hâl belgelerine göre yapılır. Belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi için gerekli tercüme, noter veya tasdik işlemleri ayrıca kontrol edilir.

Belge, kişinin ülkesindeki yetkili kurumdan, konsolosluğundan veya varsa resmî elektronik başvuru sisteminden alınabilir. Türkiye’de kullanılacak belgeler için apostil, konsolosluk onayı, yeminli tercüme ve noter şartları duruma göre değişir.

Yetkili temsilcilik, yaşadığınız il ve yapılacak işleme göre belirlenir. Ankara Büyükelçiliği ile İstanbul Başkonsolosluğunun güncel görev bölgeleri ve randevu düzeni başvuru öncesinde doğrudan ilgili temsilcilikten teyit edilmelidir.

Bazı temsilcilikler yalnızca randevulu başvuru kabul eder. Mesai günleri, resmî tatiller, başvuru saatleri ve güncel randevu yöntemi konsolosluğun resmî kanallarından kontrol edilmelidir.

Geçici ithalat kapsamında kişinin yurt dışında gerçek bir yerleşim yeri bulunması, Türkiye’ye giriş tarihinden geriye doğru son bir yıl içinde en az 185 gün yurt dışında kalması ve aracın gerekli mülkiyet, sigorta veya vekâlet belgelerini sunması gerekir.

Türkiye’ye giriş tarihinden geriye doğru bir yıl içinde en az 185 gün fiilen yurt dışında bulunmak temel koşullardan biridir. Ancak 185 gün tek başına yeterli değildir; kişinin yurt dışında gerçek bir yerleşim yeri ve ikameti bulunmalıdır. Günlerin kesintisiz olması gerekmez.

Araç için verilen süre ikamet izni süresini aşamaz ve genel olarak en fazla 730 gündür. Gümrük kaydı, sigorta ve kişisel durum ayrıca incelenir.

Türkiye’de ikamet izni bulunmayan yabancılara, yasal kalış hakkını aşmamak üzere genel olarak 180 gün içinde en fazla 90 gün araç kullanım süresi verilebilir.

BTK’nın açıklamasına göre yurt dışından getirilen cihazlar, kayıt yapılmadan 120 gün kullanılabilir. Süre sonunda IMEI kaydı yapılmayan cihaz Türkiye’deki mobil şebekelerde kullanıma kapatılabilir.

IMEI kayıt ücreti yıllık olarak güncellenir. Kesin tutar Gelir İdaresi Başkanlığının güncel harç tarifesi ve e-Devlet IMEI kayıt ekranından doğrulanmalıdır; resmî kaynakta teyit edilemeyen tutarlar yayımlanmamalıdır.

Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre et ve süt ürünleri yolcu beraberinde getirilemez. Gıda ürünlerine ilişkin güncel gümrük kuralları seyahatten önce kontrol edilmelidir.

18 yaşından büyük yolcular için yayımlanan yolcu muafiyetinde 600 adet sigara sınırı yer almaktadır. Diğer tütün ürünlerinin ayrı miktar sınırları ve güncel uygulamalar ayrıca kontrol edilmelidir.

18 yaşından büyük yolcular, güncel yolcu muafiyetine göre alkol derecesi yüzde 22’yi geçen içkilerden bir litre veya yüzde 22’yi geçmeyen içkilerden iki litre getirebilir. Gümrük kuralları ve beyan yükümlülüğü ayrıca dikkate alınmalıdır.

e-Devlet, SGK ve resmî kayıtlar; MHRS, hastane randevuları; e-Nabız, sağlık kayıtları için kullanılabilir. Erişim, yabancı kimlik numarası ve ilgili uygulamanın güncel kayıt şartlarına bağlıdır.

---

Bugüne kadar 35 ülkeyle sosyal güvenlik anlaşması imzalanmıştır. Bunlara ek olarak Bulgaristan ile, 1 Mayıs 1989'dan sonra Türkiye'ye göç edenlerin Bulgaristan mevzuatına göre hak ettiği emekli aylıklarının Türkiye'de ödenmesine yönelik ayrı bir işbirliği anlaşması bulunur. Ülkenizle anlaşma olup olmadığını sitedeki sorgulama aracından kontrol edebilirsiniz.

Evet, anlaşmaların temel amaçlarından biri budur. Geçici olarak diğer ülkede çalışanların hangi ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına tabi olacağı anlaşmayla belirlenir ve böylece mükerrer sigortalılık önlenir. Ülkenizle anlaşma yoksa bu koruma bulunmaz.

Anlaşma bulunan ülkelerde, taraf devletlerde geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi mümkündür ve bu birleştirme emeklilik gibi yardımlara hak kazanmada belirleyici olabilir. Uygulamanın ayrıntısı ülkeden ülkeye değişir; kesin değerlendirmeyi Sosyal Güvenlik Kurumu yapar.

Anlaşmalar; geçici bulunma, daimî ikamet veya geçici çalışma hâllerinde diğer akit taraf ülkesinde sağlık yardımlarından yararlanma imkânı tanır. Hangi sigorta kollarının kapsandığı anlaşmaya göre değiştiği için, işleme başlamadan önce SGK'dan teyit almak gerekir.

Muafiyet, Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 48. maddesindeki süre sınırlarını aşmamak kaydıyla, yabancının talep ettiği süreyle düzenlenir. Belge, pasaportun geçerlilik süresinden 60 gün daha kısa süreli ve her yabancı için ayrı düzenlenir.

Çalışmanın 48. maddedeki muafiyet sürelerini aşacak olması hâlinde Bakanlıktan çalışma izni alınması zorunludur. Muafiyet, süresi dolduğunda ya da Genel Müdürlükçe sonlandırıldığında veya iptal edildiğinde geçerliliğini kaybeder.

48. maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamında muafiyet verilenler için belgenin düzenlendiği tarihten itibaren altı ay, diğer muafiyetlerde ise on iki ay geçmeden aynı muafiyet kapsamında yeni başvuru yapılamaz.

Evet. Çalışma izni muafiyeti belgesi, 48. maddenin birinci fıkrasında öngörülen süreler içinde yabancıya ülkeye çoklu giriş çıkış imkânı sağlar.

Hayır. Muafiyet hükümlerinden yararlanacak yabancılara ilişkin sosyal güvenlikle ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi zorunludur. Muafiyet yalnızca çalışma izni alma yükümlülüğünü kaldırır, sigorta yükümlülüğünü değil.

Hayır. Mesleki hizmetler kapsamında olup muafiyet hükümlerine tabi yabancı mimar, mühendis ve şehir plancılarının hizmet süresi bir ayı aşarsa; akademik ve mesleki yeterliliğini tamamlayarak Bakanlıktan çalışma izni alması, ilgili meslek kuruluşuna geçici üye olması ve ulusal kurum ve kuruluşların uygulamalarına uyması zorunludur.

Evet, ancak hemen değil. Geçici koruma kimlik belgesinin düzenlendiği tarihten altı ay sonra çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti için başvuru yapılabilir. Bu altı aylık süre dolmadan yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz.

Hayır. Geçici koruma kimlik belgesi uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkı sağlamaz. Uzun dönem ikamet izni için kesintisiz sekiz yıl uygun ikamet izniyle kalmış olmak gerekir; geçici koruma bu hesaba dâhil edilmez.

Hayır. Belge Türkiye'de kalış hakkı sağlar, ancak sahibine Türk vatandaşlığına başvuru hakkı vermez. Vatandaşlık ayrı şartlara ve ayrı bir statüye bağlıdır.

Kayıt altına alınarak geçici koruma kimlik belgesi düzenlenmiş kişiler, ikamet ettikleri il sınırları içinde sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Hizmet, kayıtlı olunan ile bağlıdır.

Evet. Geçici koruma kimlik belgesi düzenlenmiş kişiler, Millî Eğitim Bakanlığının düzenlemesi çerçevesinde ilk ve orta öğretim seviyesinde okullara kayıt yaptırabilir. Bu belgeyle üniversitede öğrenim görmek de mümkündür.

Hayır. Geçici koruma kapsamında çalışma izni alanlar dâhil, iller arası seyahat için kayıtlı olunan ilin göç idaresinden izin alınması gerekir. İzinsiz şehir değiştirmek statüyü riske atar.

Göç İdaresinden alınan resmî izinler dışında yurt dışına çıkılması hâlinde geçici koruma kartı iptal edilir. Çalışma izni bulunması bu sonucu değiştirmez.

Evet. Geçici korumadaki kişilerin üçüncü bir ülkeye insani nedenlerle veya yeniden yerleştirme kapsamında kabul edilmesi ya da üçüncü bir ülkeye çıkış yapması hâlinde geçici koruma bireysel olarak sona erer.

Bulunulan ilin İl Göç İdaresi Müdürlüğüne müracaat edilir. İstanbul'da Kumkapı ve Sultanbeyli koordinasyon merkezleriyle de iletişime geçilebilir.

Önce doğum belgesi alınır; doğum hastane dışında gerçekleşmişse muhtarlıktan doğumu gösteren bir belge alınır. Ardından Nüfus ve Vatandaşlık müdürlüğünde çocuğun kaydı yaptırılır. Kayıt gecikirse çocuğun sağlık ve eğitim hizmetlerine erişimi aksayabilir.

Talep, kayıtlı olunan ilin İl Göç İdaresi Müdürlüğüne iletilir. Yerleştirme, merkezlerin kapasitesine ve idarenin değerlendirmesine bağlıdır.

Karar, yabancının yakalandığı, işlem gördüğü veya tespit edildiği ildeki valilik tarafından resen ya da Göç İdaresi Başkanlığının talimatı üzerine alınır. Karara esas değerlendirmeyi il veya ilçe göç idaresi müdürlüğü görevlileri yapar.

Değerlendirme ve karar alma süreci en geç 48 saat içinde sonuçlanmalıdır. Bu süre, yabancının kolluk tarafından gerekli evrakla birlikte il göç idaresi müdürlüğüne teslim edildiği an başlar; müdürlüğün kendi tespiti hâlinde ise tespit anından itibaren işler.

Esas olan, değerlendirmenin yabancının işlem gördüğü, yakalandığı veya tespit edildiği ilde tamamlanmasıdır. İdari ve fiziki kapasite gibi nedenlerle valiliğin talebi ve Başkanlığın izniyle yabancı, en yakın ildeki göç idaresi müdürlüğüne veya geri gönderme merkezine gönderilebilir.

Hayır. Sınır dışı etme kararı her yabancı için ayrı ayrı alınır. Toplu karar alınamaz; her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir.

Karar, gerekçeleriyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Yabancı bir avukatla temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi; kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir.

Menşe ülkesine, transit gideceği ülkeye, Türkiye'ye gelmek üzere transit geçtiği ülkeye ya da başka bir üçüncü ülkeye sınır dışı edilebilir. Tek seçenek menşe ülke değildir.

Evet. Karar tebliğ edilirken itiraz usulü ve süresi de bildirilir. Süreler kısadır ve tebliğ tarihinden işlemeye başlar; bu nedenle tebligatın alındığı günü not etmek ve vakit kaybetmeden hukuki destek almak önemlidir.