2026 Çalışma İzni Yenilikleri: Sektörel Muafiyetler

Hayır. Genel kural devam ediyor. Bilanço esasına tabi işyerlerinde, çalıştırılmak istenen her bir yabancı için en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi esastır.

Ancak bazı işyerleri, yabancılar ve sektörler için özel istisnalar bulunmaktadır. Bu nedenle “2026’da 5 Türk şartı tamamen kaldırıldı” şeklindeki ifade doğru değildir.

3 Ağustos 2026 itibarıyla, başvuru tarihi itibarıyla son 3 yıl içinde en az 1 yıl çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında Türkiye’de yasal olarak kalmış yabancılar adına yapılan yurt içi çalışma izni başvurularında özel bir istisna uygulanmaktadır.

Bu kapsamda en fazla 3 yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır. Ancak aynı işyerinde bu kapsamdaki yabancı çalışan sayısı, Türk vatandaşı çalışan sayısından fazla olamaz.

Aynı işyerinde bu şartları sağlayan 3’ten fazla yabancı çalışacaksa, 4’üncü ve sonraki yabancılar için genel istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanır.

İmalat sektöründe çalışma izni başvuruları önce işletmenin Türkiye genelinde istihdam ettiği Türk vatandaşı sayısı dikkate alınarak genel istihdam kriterine göre değerlendirilir.

İlave yabancı istihdamına ihtiyaç duyulması halinde ise 31 Aralık 2027 tarihine kadar, işletmenin imalat sektöründeki ilgili işyerinde şube bazında çalışan her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için yapılacak ilave çalışma izni başvurusu genel istihdam kriterinden muaf değerlendirilir. Bu düzenleme 3 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

Bu ifade, imalat sektöründeki bütün başvuruların doğrudan 5 Türk’e 1 yabancı şeklinde hesaplanacağı anlamına gelmez. İlk değerlendirme, işletmenin Türkiye genelindeki Türk çalışan sayısına göre genel istihdam kriteri üzerinden yapılır.

Özel kolaylık, ilave yabancı ihtiyacı ortaya çıktığında devreye girer. Bu aşamada ilgili imalat şubesindeki her 5 Türk çalışan için 1 ilave yabancının başvurusu genel istihdam kriterinden muaf tutulabilir.

İki ayrı aşama vardır. Genel istihdam kriteri değerlendirilirken işletmenin Türkiye genelindeki Türk çalışan sayısı dikkate alınır.

İlave yabancı istihdamına ilişkin özel kolaylıkta ise imalat faaliyetinin yürütüldüğü ilgili işyeri, yani şube bazındaki Türk çalışan sayısı esas alınır.

Evet. Konaklama alanında faaliyet gösteren işletmelerde, uzmanlık ve ustalık gerektiren işler dışında kalan görevler için başvurular önce işletmenin Türkiye genelindeki Türk çalışan sayısına göre genel istihdam kriteri üzerinden değerlendirilir.

İlave yabancı personel ihtiyacı olması halinde, ilgili işyerinde şube bazında çalışan her 5 Türk vatandaşına karşılık ilave 1 yabancı için yapılan başvuru istihdam kriterinden muaf değerlendirilir. Bu düzenleme 11 Mart 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

Hayır. Önce genel istihdam kriteri uygulanır. Şube bazındaki “5 Türk’e 1 ilave yabancı” kolaylığı, uzmanlık ve ustalık gerektirmeyen işler için ilave yabancı ihtiyacı ortaya çıktığında uygulanır.

Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli turizm işletmeleri ile düzenlemede sayılan belirli restoran, animasyon firması, hamam, sauna ve termal otel gibi işletmelerde uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde en az 10 Türk vatandaşı çalıştırılması halinde istihdam kriteri uygulanmaz.

İşyerinde izin verilecek yabancıların azami sayısı belirlenirken işyerinin mali yeterliliği ve fiziki kapasitesi de dikkate alınır.

Evet. Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi bulunan turizm işletmelerinin bünyesinde sözleşmeyle faaliyet gösteren kuaför, kuyumcu, deri, halı, tekstil satışı gibi küçük işletmelerde en fazla 2 yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Evet. Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli seyahat acentelerinden, sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren ve Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş aracı kuruluşlarda çalışacak yabancılar adına yurt içinden yapılan çalışma izni başvurularında en fazla 5 yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Hayır. Bu görevler için işyerinin Bakanlık kriterlerinde açıkça sayılan niteliklerden birini taşıması gerekir. Turizm işletmesi belgesi bulunan ve masaj salonu olduğunu kanıtlayan işletmeler, aynı adreste sözleşmeyle faaliyet gösteren masaj salonları, seyahat acentasıyla anlaşmalı hamam ve sauna tesisleri ile en az 20 Türk vatandaşı çalıştıran ve resmî izinli spor merkezleri kapsamda değerlendirilebilir.

Bu şartların dışında kalan işyerlerinden masör, masöz, SPA terapisti ve benzeri işler için yapılan çalışma izni başvuruları olumsuz değerlendirilir.

Evet. İşletmenin Hayvan Bilgi Sistemine kayıtlı olması ve belirlenen hayvan varlığı şartlarından birini sağlaması gerekir.

En az 200 küçükbaş; besi işletmesinde 100 büyükbaş; süt işletmesinde 50 büyükbaş; karma besi ve süt işletmesinde 75 büyükbaş hayvan varlığı aranır.

Belirlenen hayvan sayısının her bir katı için 1 yabancı çoban veya hayvan bakıcısı esas alınır. Aynı hayvancılık işletmesinde en fazla 3 yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmadan çalışma izni düzenlenmesi esastır.

Bu başvurular değerlendirilirken Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınır.

Belirlenen hayvan varlığı şartlarını sağlayan hayvancılık işletmelerinde mali yeterlilik kriterinin uygulanmaması esastır. Bu hüküm 11 Mart 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

Hayvancılık sektöründe yurt dışı başvurusuna istinaden düzenlenen çalışma izniyle bir işverene bağlı çalışan yabancının, izin başlangıcından itibaren 6 ay içinde başka bir işverene bağlı çalışmak üzere yurt içinden yaptığı yeni çalışma izni başvurusu, mücbir sebepler dışında olumsuz değerlendirilir.

Kümes hayvanları yetiştiriciliği sektöründe başvurular önce işletmenin Türkiye genelindeki Türk çalışan sayısına göre genel istihdam kriteri üzerinden değerlendirilir.

Hayvan bakıcılığı, kümes bakım işçiliği ve benzeri işlerde ilave yabancı ihtiyacı olması halinde, 31 Aralık 2027 tarihine kadar ilgili işyerinde şube bazında çalışan her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için yapılacak ilave başvuru istihdam kriterinden muaf değerlendirilir. Bu düzenleme 3 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

Evet. Bu kapsamdaki işyerinde 5’ten az Türk vatandaşı çalışıyorsa, yurt içinden yapılan başvurularda yabancı çalışan sayısının Türk çalışan sayısını aşmaması şartıyla en fazla 2 yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Örneğin işyerinde 1 Türk vatandaşı varsa bu özel düzenleme kapsamında yabancı sayısı 1’i aşamaz; 2 veya daha fazla Türk çalışan varsa diğer şartlarla birlikte en fazla 2 yabancı bu kolaylıktan yararlanabilir.

Atık toplama, geri kazanım ve bertaraf faaliyetlerinde başvurular önce işletmenin Türkiye genelindeki Türk çalışan sayısına göre genel istihdam kriteri üzerinden değerlendirilir.

Toplayıcılık, geri dönüşüm işçiliği ve benzeri görevlerde ilave yabancı ihtiyacı olması halinde, 31 Aralık 2027 tarihine kadar ilgili işyerinde şube bazında çalışan her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için yapılacak ilave başvuru istihdam kriterinden muaf değerlendirilir. Bu düzenleme 3 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

Evet. Yurt içinden yapılan çalışma izni başvurularında, yabancı çalışan sayısının Türk çalışan sayısını aşmaması şartıyla en fazla 2 yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Bilişim sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde yazılım geliştirme, veri tabanı, mobil yazılım, sistem-ağ ve güvenlik, kurumsal mimari gibi uzmanlık gerektiren iş, meslek veya görevler için yapılan çalışma izni başvurularında istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır.

Evet. Bilişim sektörü dışında faaliyet gösteren işyerlerinde de aynı nitelikte uzmanlık gerektiren bilişim görevleri için, en fazla 2 yabancı ile sınırlı olmak üzere istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır.

Evet. Ancak eğitim kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren görevlerde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularında Millî Eğitim Bakanlığından veya Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından gerekli ön iznin alınması zorunludur.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından ön izin düzenlenen yabancı uyruklu öğretim elemanları adına yapılan çalışma izni başvurularında, 6735 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uyarınca değerlendirme kriterleri uygulanmaz.

Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği uyarınca ön izin gerektiren iş veya mesleklerde çalışacak yabancılara ilişkin çalışma izni başvurularında istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Evet. Sağlık kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren meslek ve görevlerde çalışacak yabancılar adına yapılan çalışma izni başvurularında Sağlık Bakanlığından ön izin alınması zorunludur.

Sağlık sektöründeki kamu kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren görevlerde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularında istihdam, ücret ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Yabancı ülkelerin bayrak taşıyıcı havayolu şirketlerinin Türkiye temsilciliklerinde üst düzey yönetici veya uzmanlık gerektiren işlerde çalışacak yabancıların başvurularında istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Evet. Ülke ekonomisine yüksek katkı veya yüksek istihdam sağlayacak nitelikli yatırımlarda, ileri teknoloji gerektiren işlerde veya aynı nitelikte Türk vatandaşı uzman bulunamaması nedeniyle yabancı nitelikli işgücüne ihtiyaç duyulan durumlarda, Genel Müdürlüğün uygun görmesi halinde genel değerlendirme kriterleri kısmen veya tamamen uygulanmayabilir.

Ar-Ge veya tasarım merkezi belgesi bulunan şirketlerde Ar-Ge, yenilik ve tasarım personeli olarak çalışacak yabancılar ile teknoloji geliştirme bölgelerinde çalışacak yabancılar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü aranır.

Bu kapsamdaki çalışma izni başvurularında istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerde hüküm bulunan hallerde veya bu kapsamda Türkiye’de uygulanan projelerde çalışacak yabancılar için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Ayrıca kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşme veya ihale usulüyle mal ve hizmet alımı işlerinde ve bu kapsamda faaliyet gösteren firmaların alt yüklenicilerinde çalışacak yabancılar için de istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Hayır. Sektörel düzenlemeler çoğunlukla çalışma izninden muafiyet değil, çalışma izni başvurusunda belirli değerlendirme kriterlerinin uygulanmaması anlamına gelir. Yabancının çalışma izni alma zorunluluğu devam edebilir.

Sektör, meslek veya iş temelindeki kriter muafiyetlerinden yararlanılarak çalışma izni düzenlenen yabancının, izin başlangıç tarihinden itibaren 6 ay içinde farklı bir işveren yanında ve özel kriterin uygulandığı sektör, meslek veya iş dışında çalışmak için yurt içinden yaptığı yeni çalışma izni başvurusu, mücbir sebepler dışında olumsuz değerlendirilir.

Sektör, meslek veya iş temelindeki özel kriterlerde hüküm bulunmayan durumlarda genel çalışma izni değerlendirme kriterlerinin uygulanması esastır.

Hayır. Bir veya birden fazla değerlendirme kriterinin uygulanmaması, başvurunun otomatik olarak olumlu sonuçlanacağı anlamına gelmez. Başvuru, ilgili diğer mevzuat ve şartlar bakımından Bakanlık tarafından değerlendirilir.